Ontwerp en constructie
Frers gaf de 51 een hellende voorsteven en een negatieve spiegel met een geïntegreerde zwemtrap, gecombineerd met een intern gemonteerd vrijhangend roer aan een roerkoning van roestvrij staal, bediend door een stuurwiel via een systeem van kabels en schijven. De romp is van massief glasvezelversterkt kunststof met langsscheepse wrangen en dwarsbalken, en het dek is van polyester met een balsahouten kern. De romp en het dek ontmoeten elkaar bij een naar binnen gerichte flens die zowel verlijmd als gebout is, waarna alles is afgewerkt met witte gelcoat. De vaste vinkiel steekt 2,71 meter (8,90 voet), terwijl er ook een optionele versie met kiel en midzwaard werd aangeboden; de loden kiel met antimonlegering is op de romp gebout met roestvrijstalen kielbouten die zijn afgedicht met epoxy. Deze constructieve afsluiting is belangrijk omdat de kielbouten de enige onderwaterroute zijn waar een lekkende afdichting water in de bilge kan laten dringen. (1)
Tuigage en bediening
De Swan 51 is een masttop-sloop — om precies te zijn een Bermuda-tuigage — met drie sets onverstaagde zalingen en aluminium masten en gieken. De mast is op de kiel geplaatst voor stabiliteit en sterkte, en de giek is voorzien van een interne uithaler en een reefing-systeem. Het staand want bestaat uit roestvrijstalen draad met gedraaid beslag en wantspanners; het lopend want is lage-uitrek polyester met stretchers en blokken. Het zeilplan omvat een volledig doorgelat grootzeil met twee reeflijnen en lazy jacks, een rolfok genua met schuim voorlijk en UV-bescherming, een spinnaker met slurf (snuffer) en een stormfok aan de binnenvoorstag. Aan dek bedienen twee primaire en twee secundaire lieren, twee val- en twee spinnakerlieren, plus een reeflier, een brede en diepe kuip met een stuurwiel op een scepter, een grootschoot-overloop en een spuitkap. De PHRF-range van het ontwerp varieert van 27 tot 54 voor de vinkiel en van 42 tot 54 voor de versie met midzwaard, samen met een rompsnelheid van 8,72 knopen, wat de boot afbeeldt als een snelle en wendbare boot die in stijl kan racen of toeren. (1)
Accommodatie
Benedendeks biedt de Swan 51 slaapplaats aan zes personen over drie hutten die zijn afgewerkt met hoogwaardig teak en een blauw-wit gestreept interieur, met een teak-en-hulst vlonder. De voorhut heeft een tweepersoonskooi aan stuurboord met een hangkast ertegenover en een eigen natte cel met douche aan stuurboord. De salon is voorzien van een U-vormige bank aan bakboord rondom een klaptafel voor zes personen, een rechte bank aan stuurboord die ook als slaapplaats kan dienen, en een pilootkooi boven de bank aan bakboord die bereikbaar is via een ladder. Achterin delen een tweepersoonskooi aan bakboord en een eenpersoonskooi aan stuurboord een eigen natte cel met douche aan bakboord. De kombuis bevindt zich aan bakboord net achter de kajuittrap in een U-vorm met een driepits kookplaat, oven, koelbox, dubbele spoelbak en voldoende opbergruimte; tegenover deze kombuis ligt aan stuurboord de kaartentafel met instrumentenpaneel, radio, radar en GPS, met een zitje en opbergruimte eronder. In totaal zijn er twee natte cellen — één voorin, één achterin — die de indeling ten goede komen zonder de centrale leefruimte te beperken.
Bekende problemen
De kiel is aan de romp bevestigd met roestvrijstalen kielbouten die in epoxyhars zijn gezet, en de loden kiel zelf maakt gebruik van een antimoonlegering. Waar die epoxyafdichting bij de kielbouten na verloop van tijd verslechtert, kan de verbinding tussen de loden ballast en de polyester romp gaan lekken, waardoor de bilge van onderaf water kan opnemen. Het dek met balsakern is het andere aandachtspunt: een sandwichlaminaat dat gevangen zit tussen polyester schalen zal, als de gelcoat aan het oppervlak door ouderdom of lekkende beslag beschadigd raakt, vocht in de kern trekken en het balsa van binnenuit doen rotten. Dit is niet uniek voor de 51, maar beide problemen vloeien direct voort uit de gebruikte materialen voor dit ontwerp.
Refits en eigendom
Het bezit van een serie van 36 boten die slechts vijf jaar is gebouwd, betekent een kleine gemeenschap en een schaars aanbod. De Perkins-diesel van 73 pk, brandstofcapaciteit van 69 gallon en watertank van 184 gallon bepalen de technische basis; het balsahouten dek en de verlijmde flens zijn de structuren die een zorgzame eigenaar nauwlettend in de gaten houdt. Het teakhouten interieur en een vlak voordek met verhoogd kajuitdak en twee grote luiken getuigen van een tijdperk in de Swan-werf waarin toercruiscomfort en wedstrijdvaardigheid dezelfde romp deelden.
Het oordeel
De Swan 51 is een debuut van Frers dat nog altijd leest als een serieuze racer-cruiser: een goed gebouwde en goed onderhouden boot die elke zeegang aankan, snel genoeg voor de startlijn en ruim genoeg voor een gezin. Ze is geen lichtgewicht, en haar balsahouten dek en de afdichtingen van de kielbouten vereisen weloverwogen onderhoud. (1)
Pluspunten
- Eerste Swan van First Frers; een duurzame ontwerplijn uit een serie van 36 boten
- 16.500 lbs loden ballast en rompsnelheid van 8,72 knopen ondersteunen de snelheid bij belading
- Indeling met drie hutten, twee eigen natte cellen en volledige kaartentafel
Minpunten
- Dek met balsakern is gevoelig voor vochtinfiltratie als de gelcoat beschadigd raakt
- De epoxyafdichting van de kielbouten vormt een risico op waterlekkage onder de waterlijn als deze versleten is
