Ontwerp en constructie
De romp van Mull is van massief polyester en, volgens de eigen omschrijving van de werf, zwaar laminaat, terwijl het dek een balsakern heeft — een combinatie die zorgt voor een robuuste buitenlaag zonder overmatig gewicht. De naar achteren geplaatste vinkiel draagt 1.230 pond gietijzeren ballast, wat resulteert in een ballast-verplaatsingsverhouding van bijna 50 procent, en het onderwaterschip wordt gecompleteerd door een vrijhangend roer aan een roestvrijstalen roerkoning met helmstokbesturing in de kuip. De originele romp-dekverbinding werd beschermd door een enigszins kwetsbare waterlijnbeplanking en bleef kwetsbaar voor impact door een anker, een detail dat bij latere herintroducties van de boot is verholpen door een herziende verbinding. Een op het dek geplaatste mast was standaard, en de meeste boten kregen een steunpaal; de nieuwere generatie vervangt dit door een dwarsgeplaatste polyester dekbalk om de belasting op te vangen en het interieur vrijer te maken. (1)
Tuigage en vaareigenschappen
Als toptuigage sloep met 217 vierkante voet zeiloppervlak is de Santana 22 redelijk stijf aan de wind en kan ze goed zeil dragen bij harde wind. De breedte die doorloopt tot in het midden en achterste deel van de boot houdt haar in balans en beperkt het rollen. Op ruime koersen zorgt het diep geplaatste vrijhangende roer voor uitstekende controle over het roer, en een tophutspinnaker — de klassenorganisatie heeft aparte divisies voor spinnakers en niet-spinnakers — voegt op een ruime wind flink wat vermogen toe. De grootschoot-overloop bevindt zich achterin voor efficiënt schootrekken aan het uiteinde van de giek, de schootlieren zijn gemonteerd op gegoten eilandjes en de meeste boten zijn uitgerust met achterstagspanners die de roerganger kan bedienen zonder de helmstok los te laten. De werf beweerde dat de boot bekendstaat om zijn gedrag bij zwaar weer en geen slak is bij lichte bries, en eigenaren die in de San Francisco Bay varen bevestigen dat hij uitstekend presteert in winderige omstandigheden.
Accommodatie
Benedendeks maakt de boot gebruik van een indeling met twee compartimenten en vier slaapplaatsen: twee volledige kooien voorin en twee langsbanken in de salon, een indeling die de werf voldoende achtte voor het doel van de boot. De stahoogte is wat men ooit nog serieus "volledige zithoogte" noemde. De lage kajuitopbouw draagt aan elke kant twee grote patrijspoorten voor licht en zicht. Aan dek hebben de gangboorden flinke speling en is de kuip een ondiepe put waarbij de kuipranden vaak op het midden van de rug rusten, wat steunen of het strekken van de benen bemoeilijkt.
Bekende problemen
Verschillende gebreken uit die tijd verdienen de aandacht van een koper. De originele aluminium puttingijzers hadden de neiging om door ouderdom te rekt en te corroderen. De giek van de vroege productieperiode was onderbouwd en brak soms onder zeilbelasting; ook het zwanenhalsbeslag was onvoldoende groot. Speling op het roer lijkt een veelvoorkomend probleem, wat verband houdt met de roerkoning van roestvrij staal die mogelijk betere lagers nodig heeft binnen de polyester roerkoker. Op de spiegel is een slimme uitsparing aanwezig voor een buitenboordmotor die laag maar ophaalbaar is gemonteerd. De werf gaf aan dat de constructie geschikt is voor moderne viertaktmotoren.
Refits en eigendom
De opnieuw geïntroduceerde Santana 22 behield de romp, kiel en het zeilplan van Mull, zodat de eenheidsklassevloot verenigd bleef, terwijl de compressiepaal werd vervangen door een dekbalk en de romp-dekverbinding en het beslag werden vernieuwd. Eigenaren beschrijven de boten als gemakkelijk te varen met een kleine bemanning en betaalbaar, met sterke deelnames aan evenementen in Noord-Californië en een nationaal kampioenschap in 2016 gewonnen door de oudste boot met de eenvoudigste tuigage in de vloot — sommige rompen zijn nu ouder dan hun schippers en staan nog steeds rechtop bij ruw weer.
Het oordeel
De Santana 22 is het eerste zelfstandige ontwerp van een ontwerper dat uitgroeide tot een duurzame, standvastige eenheidsklasse: een zwaar gebouwde kleine sloep met bijna 50 procent ballast, uitstekende loefwaardigheid en levendige manieren om ruime wind te varen. De kuip en een paar originele tuigage-onderdelen vertonen hun leeftijd, maar de continuïteit van de klasse en het enthousiasme van de eigenaren spreken boekdelen.
Pluspunten
- Ballastverhouding van bijna 50 procent dankzij de loden kiel van 1.230 lb in een romp van 2.600 lb
- Het diep geplaatste vrijhangende roer geeft uitstekende controle op ruime koersen
- Eenheidsklassecontinuïteit over zowel de originele als de opnieuw geïntroduceerde rompen
- Eenvoudige, gemakkelijk door één bemanning te varen indeling met vier volledige kooien
Minpunten
- Originele aluminium puttingijzers corroderen en reken
- Licht origineel giek en ondermaatse zwanenhals kunnen falen
- Speling op het roer komt vaak voor door onvoldoende ondersteuning van de roerkoker
- Ondiepe kuip met naar achteren staande kuipranden beperkt het comfort
