Ontwerp en constructie
Het ontwerpopdracht van Crowther resulteerde in een lichte performance-toerzeiler, en de cijfers vertellen het verhaal — de 40 heeft een waterverplaatsing van slechts 5,8 ton, waardoor ze zelfs bij licht weer uitstekend zeilt. Met een lengte over alles van 39,92 voet, een breedte van 19,69 voet en een catamaranromp met steekzwaarden combineerde de boot fijne rompen met een hoog brugdek voor die tijd; deze verhoogde doorvaarthoogte verminderde het hard klappen van de golven dat destijds veel hinderde bij toer-catamarans zoals de Prout-reeks. De 40S-variant werd gebouwd door een C39-dekmal te verbinden met een 42-mal voor de kuip, en had een smaller breedte dan de 40C-rompen die uiteindelijk werden omgebouwd tot de 42. (1)
Tuigage en vaareigenschappen
De 40S is een fractioneel getuigde sloop, en de steekzwaarden zijn de sleutel tot haar vermogen om hoog aan de wind te lopen — ze pakken goed grip en tillen de boot op waar een catamaran met vaste kiel zou blijven slippen. Ronde rompvormen dragen bij aan de snelheid, en de fijne boegintrede maakt haar een echte prestatiegerichte aan de windse koersen. Door eigenaren gerapporteerde tijden op de romp genaamd Shaman tonen het tempo: 19,5 knopen onder spinnaker, 17,5 knopen alleen op de fok, en 14,5 knopen op een halve wind. Een refit in 1991 van één boot door een enkele eigenaar die zijn partners uitkocht, verplaatste de motoren naar achteren en voegde een verlenging van de kuip toe voor eenvoudiger en veiliger manoeuvreren. (2)
Accommodatie
Benedendeks was de 40 uitgerust met vier tweepersoonskooien, een indeling die perfect paste voor twee stellen of een gezin zonder compromissen. Het 40S-exemplaar van Shaman laat het praktische resultaat van dat ontwerp zien: een indeling met 4 slaapplaatsen en 2 natte cellen, waarbij minstens zes personen konden slapen en er een stahoogte van 6 voet 2 inch was. Eén toilet was elektrisch en één handmatig; beide zijn in die refit-historie vernieuwd. De tankcapaciteit op de S bedroeg 70 gallon brandstof en 120 gallon water. (1)
Bekende problemen
Het productieverhaal zelf is de kanttekening: met slechts 16 gebouwd en een handvol nog op het water, is elke romp die onderdelen of een deskundige keurmeester nodig heeft een zeldzaam probleem. De verlijmde dek- en kuipmalen van de 40S, afkomstig uit verschillende rompprogramma's, zijn een constructief detail dat een nauwkeurige blik verdient waar de malen elkaar ontmoeten, aangezien deze verbinding geen standaard productielijn is. De achtermotorrefit van 1991, hoewel dit de veiligheid in de kuip verbeterde, verplaatste de motor ten opzichte van de originele indeling en moet worden gecontroleerd op kitniveau en uitlijning bij die specifieke romp. (1)
Refits en eigendom
Het bezitten van een Catana 40 is altijd een nicheactiviteit geweest. Romp #1, Pêcheur de Lune, werd in juli 1985 geregistreerd in Toulon en in 2019 gerestaureerd door Alberto Machado, waarna hij werd herdoopt tot Oceanus of Oceanus II. De refit door de eigenaar in 1991, waarbij de sugarcoops werden verlengd tot 44 voet en de motoren naar achteren werden verplaatst, laat het soort structurele aanpassingen zien die deze boten soms hebben ondergaan. Latere S-rompen zoals Avighna (romp #16, 1992) en Shaman (romp #17, 1992) getuigen van de bouwgeschiedenis van dit model. (1)
Het oordeel
De Catana 40 is een oprichtend ontwerp dat nog steeds de snelheid bij licht weer en het vermogen om hoog aan de wind te lopen levert die Crowther erin heeft gebouwd, maar door de zeer korte productieperiode is het voor de meeste mensen eerder een verzamelobject dan een praktische toerzeiler. Het hoge brugdek en de fijne rompen waren ver vooruit op hun tijd; de zeldzaamheid is de prijs voor die onderscheiding.
Pluspunten
- Licht van waterverplaatsing (5,8 ton) en zeilt goed bij lichte wind
- Steekzwaarden zorgen voor echte hoogte aan de wind
- Hoge brugdek vermindert het paaltjespikken ten opzichte van vergelijkbare catamarans uit die periode
- Vier tweepersoonshutten in een romp van 40 voet
Minpunten
- Slechts 16 gebouwd; 11 of 12 op het water — zeer zeldzaam
- De gelamineerde mallen van de 40S vereisen een zorgvuldige keuring bij de verbinding
- Refits met een achtermotor wijken af van de originele indeling
