Ontwerp en constructie
Alubat bouwt sinds 1973 uitsluitend van aluminium, en de 490 is daarop geen uitzondering — de romp, het dek, het kajuitdak en de kuip zijn volledig van gelast aluminium, met zeewaterbestendig 5083-plaatmateriaal van 10 mm op de bodem, 8 mm boven de waterlijn en 6 mm op het dek. De romp is gebouwd met een meervoudig verstijfde spantconstructie en het jacht kan droogvallen, waarbij het veilig blijft staan op de basisplaat en de dubbele roerbladen zonder steun of zwaarden. Boven de waterlijn bestaat de standaard isolatie uit gespoten kurk met daaroverheen 50 mm schuim. Het midzwaard is het hart van het merk: een integraal aluminium kantelkiel, uitgehold uit massief blok tot een gestandaardiseerd NACA-profiel samen met de dubbele roerbladen, die wordt omhooggehaald met de lier in de kuip zonder hydrauliek. De ballast is intern en diep — net onder zes ton aan loden blokken in aluminium dozen, gegoten laag in de romp, waarbij het 480 kg zware steekzwaard zelf een variabele diepgang oplevert van 1,00 m tot wel 3,10 m. (1)
Tuigage en bediening
De 490 is standaard uitgerust met een aluminium Z-Spars-tuigage met twee reeflijnen, waarbij vallen, schoten en trimlijnen naar achteren worden geleid via twee kanalen naar zes Antal 62 lieren op de kuipranden en aan de kant van de kajuittrap. Een rolgenua van 64 m² en een grootzeil van 65 m² vormen het zeilplan voor aan de wind van 129 m², en de werf voegt als basisuitrusting een Dacron-set van Incidence toe; een rolgemast wordt niet aangeboden. Dubbele roeren die ver naar achteren zijn geplaatst zorgen voor lage stuurkrachten, en met de kiel omhoog steekt de boot nauwelijks 39 inch diep. Testzeilers vonden haar goed gebalanceerd en ze was in staat om goed door de golven te werken. Met een grote genua en een optioneel square-top grootzeil haalde ze rond de 6,5 knopen bij een overstaghoek van 90 graden aan de wind. De twee 57 pk Yanmar-diesels, die ongeveer drie meter uit elkaar in de romp zijn geplaatst, maken het mogelijk om de boot net zo nauwkeurig te manoeuvreren als een catamaran, waardoor een boegschroef overbodig is. (2)
Accommodatie
De indeling met deksalon plaatst het centrale leefgedeelte hoog, met grote ramen die een vrijwel onbelemmerd uitzicht naar buiten bieden en de dinette zorgt voor een panoramisch uitzicht op de zee. De salontafel kan over zijn volledige lengte worden neergelaten om een enorm zonnebed te vormen. Een langsscheepse kombuis loopt langs de stuurboordzijde met lange werkbladen en voldoende opbergruimte. Voorin heeft de eigenaarshut een aan de zijkant ingebouwde tweepersoonskooi en een grote voorpiekhut die dient als zeilopslag of werkplaats; achterin bevinden zich twee hoekkooien, elk met een grote tweepersoonskooi, en de plattegronden laten toe dat er in totaal drie of vier hutten worden gerealiseerd. De stuurhuis is de sleutel tot veilig reizen: een waterdichte deur sluit het af van de kuip, er kunnen twee personen binnen de wacht houden met een 360-graden uitzicht, en de kaartentafel met alle elektronica maakt het een binnenste controlepost met afstandsbediening voor de stuurautomaat en motoromvanging. De kuip zelf heeft een vaste doghouse voorin die beschutting biedt, plus een tweepersoonsstuurstand achterin. (1)
Refits en eigendom
Kopers van een nieuwe of bijna nieuwe 490 zullen zien dat de standaarduitrusting van de werf al op expeditieniveau is: dubbele schroefas-diesels, zes lieren, Dacron zeilen, diepe interne ballast en standaard isolatie. De optielijst richt zich vooral op de voortstuwing — Bellmarine 20 kW elektrische motoren kunnen de Yanmars vervangen — en op verfijningen van de tuigage zoals het square-top grootzeil. Omdat de romp van aluminium is en de kiel kan worden ingetrokken, is routine onderhoud en winterstalling op droog land op de eigen poten van de boot en eenvoudige antifouling van een midzwaard in plaats van een vaste vinkiel zeer gunstig.
Het oordeel
De Ovni 490 is een serieuze aluminium expeditie-sloop die een kantelkiel met strandingsveiligheid combineert met een afgesloten stuurhuis voor twee personen op lange reizen. De dubbele motoren en dubbele roeren bieden ongebruikelijk veel controle in nauwe ruimtes voor een 50-voets boot, en de verhoogde salon met neerlaatbare tafel fungeert zowel als salon als als zonnedek. Het nadeel is de complexiteit van de intrekbare kiel en de dubbele aandrijving, en een waterverplaatsing van 17 tot 21 ton die de boot stevig plaatst in de klasse van zware toerjachten in plaats van lichte wedstrijdboten.
Pluspunten
- Volledig gelaste aluminium romp met plaatdikte van 10/8/6 mm en isolatie van kurk met schuim
- Integrale kantelkiel die kan worden ingetrokken tot 1 m en dubbele roeren zorgen ervoor dat ze op eigen poten kan droogvallen
- Afgesloten stuurhuis met 360-graden overzicht en bediening van motor/autopiloot van binnenuit
- Twee 57 pk Yanmars voor manoeuvreerbaarheid vergelijkbaar met een catamaran zonder boegschroef
Minpunten
- Dubbele aandrijvingen en hydrauliekvrije kantelkiel voegen onderhoudssystemen toe
- Geen optie voor rolgrootzeil; de standaardtuigage is een vaste aluminium mast met twee reefbare zeilen
- Waterverplaatsing van 17 tot 21 ton beperkt de acceleratie bij licht weer ondanks het snelle tempo van de zusterschepen
