Założenia projektowe i przeznaczenie
Główną misją Farr 50 Pilot House było stworzenie prawdziwego jachtu oceanicznego, który para mogłaby z łatwością obsługiwać bez rezygnacji ze standardów życiowych znanych z lądu. W przeciwieństwie do wielu konstrukcji z kokpitem centralnym, które upychają przestrzeń mieszkalną w każdym kącie kosztem dzielności morskiej, Farr priorytetowo potraktował praktyczny, sprawdzony na morzu układ. Jest to natychmiast widoczne w zachowaniu ogromnych, wodoszczelnych luków bagażowych dostępnych z pokładu. Duży, wodoszczelny dziobowy luk na żagle oraz przepastny achterpik na całą szerokość rufy sprawiają, że nieporęczny sprzęt wyprawowy, taki jak żagle, odbijacze czy ponton, nigdy nie musi być przeciągany przez główne wnętrze mieszkalne.
Pod pokładem charakter jachtu definiuje podniesiony salon, który zapewnia panoramiczny, 360-stopniowy widok na horyzont, zarówno w pozycji siedzącej, jak i stojącej. Stolarka wnętrza, zazwyczaj wykonana w bogatym mahoniu lub ciepłym, jasnym dębie, prezentuje klasyczne skandynawskie rzemiosło z solidnymi wykończeniami z litego drewna, precyzyjnie dopasowanymi drzwiami kabinowymi i bezpiecznymi handrelingami rozmieszczonymi w całym wnętrzu. Poprzez umieszczenie silnika i ciężkich urządzeń bezpośrednio pod podłogą salonu, projektanci osiągnęli idealne scentralizowanie masy, jednocześnie uwalniając cenną przestrzeń na krańcach jednostki na przestronne kabiny. (1)
Warianty i konfiguracje
Choć zewnętrzne wymiary fizyczne pozostały jednolite dla całej serii produkcyjnej, Farr 50 był budowany z niewielkimi różnicami w układzie wnętrza i takielunku, dostosowanymi do indywidualnych preferencji właścicieli. Podstawowy układ wnętrza obejmuje trzy prywatne kabiny dwuosobowe i trzy toalety. W tej konfiguracji kabina armatorska znajduje się na rufie i posiada osobną łazienkę, podczas gdy porównywalna kabina VIP zajmuje dziób. Trzecia kabina gościnna z dwoma osobnymi łóżkami znajduje się na śródokręciu – niektóre żeglujące pary sprytnie zaadaptowały ją na garderobę, warsztat lub dedykowane biuro do pracy zdalnej. Toaleta na śródokręciu pełni bardzo praktyczną funkcję toalety dziennej, dostępnej bez konieczności wchodzenia do prywatnych kabin. (1)
Pod linią wodną standardowa konfiguracja wykorzystywała głęboki pojedynczy ster wolnonośny oraz finkil ze skrzydłami o zanurzeniu 7 stóp i 6 cali (2,29 m). Ten kil skrzydłowy pozwolił utrzymać nisko środek ciężkości przy zachowaniu umiarkowanego zanurzenia jak na jacht 50-stopowy. Plan żagli był najczęściej konfigurowany jako wysoki takielunek kutra. Opcje takielunku zazwyczaj obejmowały wybór między hydraulicznym rolowaniem w maszcie sterowanym przyciskiem a rolowaniem w bomie, często wspieranym przez elektryczne kabestany szotowe, co ułatwiało obsługę w małej załodze z bezpiecznego kokpitu centralnego. (1)
Osiągi i prowadzenie pod żaglami
Wierny dziedzictwu Farr Yacht Design, Farr 50 to wyjątkowo szybki i stabilny jacht oceaniczny, zdolny do regularnego pokonywania 200 mil morskich na dobę. Przy wyporności 37 400 funtów (ok. 17 ton) i długości w linii wodnej wynoszącej prawie 44 stopy, kadłub charakteryzuje się umiarkowanym stosunkiem wyporności do długości (D/L) na poziomie 198. Wskazuje to na hydrodynamiczny, łatwy w prowadzeniu kadłub, który unika ociężałości tradycyjnych jachtów z długim kilem, zachowując jednocześnie wystarczającą wyporność, by unieść znaczny zapas wyposażenia wyprawowego. (2)
Na sterze jacht jest dobrze zrównoważony i bardzo responsywny. Na fali ostre sekcje dziobowe gładko rozcinają fale bez uderzania, stopniowo rozszerzając się do znacznej szerokości całkowitej wynoszącej 15 stóp i 5 cali (4,70 m), co zapewnia doskonałą stabilność kształtu. Umiarkowane sekcje rufowe i pojedynczy głęboki ster sprawiają, że jacht pozostaje bardzo sterowny na kursach z wiatrem, wykazując odporność na rytmiczne kołysanie i tendencje do niekontrolowanego ostrzenia (broachingu), typowe dla starszych konstrukcji turystycznych. Ożaglowany jako kuter, jacht oferuje wysoce elastyczny plan żagli, pozwalający załodze na zrolowanie genui i żeglugę na samym sztaklu i zarefowanym grocie, gdy wiatr przekracza 25 węzłów, co pozwala utrzymać jacht w pionie, zapewnia komfort i szybką żeglugę.
Sytuacja rynkowa i koszty
Z zaledwie 25 zbudowanymi kadłubami, Farr 50 Pilot House jest wyjątkowo rzadkim znaleziskiem na globalnym rynku wtórnym. Ze względu na ograniczoną produkcję i elitarny skandynawski rodowód, jednostki te osiągają wysokie ceny i niezwykle dobrze utrzymują swoją wartość w porównaniu z masowo produkowanymi jachtami turystycznymi z tego samego okresu.
Potencjalni nabywcy powinni podejść do zakupu ze świadomością złożoności mechanicznej jachtu. Standardowe wyposażenie tych łodzi jest bogate i obejmuje hydrauliczne systemy rolowania, generatory, odsalarki, klimatyzację oraz stery strumieniowe dziobowe. Choć ta filozofia obsługi za pomocą przycisków sprawia, że żegluga w małej załodze nie wymaga wysiłku, oznacza to również, że koszty remontów mogą być znaczne. Modernizacja lub wymiana zużytych komponentów hydraulicznych, przebudowa skomplikowanych tablic rozdzielczych czy renowacja kładzionego ręcznie pokładu tekowego, typowego dla tych szwedzkich konstrukcji, mogą szybko uszczuplić budżet remontowy. W rezultacie dobrze utrzymane egzemplarze z udokumentowaną historią serwisową osiągają na rynku znaczną marżę.
Znane problemy i diagnostyka
Choć integralność strukturalna zbudowanego w Szwecji kadłuba jest znakomita – dzięki zastosowaniu formowanej próżniowo przekładki z pianki Divinycell ze wzmocnieniami z laminatu szklanego oraz wzmocnionej Kevlarem sekcji dziobowej – istnieją specyficzne obszary wymagające dokładnej inspekcji.
Duże, podniesione okna pokładówki są znakiem rozpoznawczym tej konstrukcji, ale stanowią jednocześnie jej główny słaby punkt. Z biegiem czasu rozszerzalność termiczna szkła hartowanego w kontakcie z laminatową pokładówką może nadwyrężyć uszczelnienia. Może to prowadzić do przecieków zagrażających znajdującej się poniżej stolarce i instalacji elektrycznej. Każdy potencjalny nabywca powinien przeprowadzić rygorystyczny test wodny uszczelnień okien pokładówki za pomocą węża.
Dodatkowo, ponieważ Farr 50 w dużym stopniu opiera się na zintegrowanych systemach prądu stałego 12 V i 24 V DC oraz generatorach prądu zmiennego AC, właściciele muszą uważnie monitorować wiązki elektryczne i listwy zaciskowe. W starszych kadłubach korozja w okablowaniu kolumny sterowej w kokpicie oraz w przedziale sektora sterowego bywała przyczyną przejściowych awarii instrumentów. Ponowne polutowanie połączeń elektrycznych przy sterze oraz weryfikacja stanu mechanicznych sterociągów to standardowe punkty procedury podczas każdej inspekcji przedzakupowej.
Modernizacje i ulepszenia
Współcześni właściciele Farr 50 koncentrują swoje wysiłki modernizacyjne na zwiększeniu autonomii energetycznej poza marinami oraz unowocześnieniu takielunku dla łatwiejszej obsługi. Częstą modyfikacją jest wymiana oryginalnych, ciężkich banków akumulatorów AGM na wysokowydajne systemy litowo-żelazowo-fosforanowe (LiFePO4). Taka konwersja, często połączona z alternatorami o dużej mocy i nowoczesnymi panelami słonecznymi zamontowanymi na dedykowanych żurawikach rufowych, pozwala na zasilanie lodówki, odsalarki, a nawet indukcyjnej płyty grzewczej bez konieczności codziennego uruchamiania generatora.
Systemy nawigacyjne również są często modernizowane; właściciele zastępują przestarzałą elektronikę zintegrowanymi zestawami radaru i plotera map zarówno przy kole sterowym w kokpicie, jak i przy wewnętrznym stanowisku nawigacyjnym. W niektórych przypadkach właściciele decydują się na pełny przegląd takielunku, zastępując starzejące się aluminiowe profile i olinowanie prętowe (rod rigging) nowymi masztami oraz zmodernizowanymi hydraulicznymi lub elektrycznymi silnikami rolerów, aby zapewnić niezawodność systemów wspomagania żeglugi przez kolejną dekadę oceanicznych rejsów.
Werdykt
Farr 50 Pilot House to elitarny, produkowany w limitowanej serii jacht oceaniczny, który z powodzeniem łączy zorientowaną na osiągi architekturę okrętową Bruce'a Farra z najwyższą jakością szwedzkiego rzemiosła stoczniowego. Stanowi idealną platformę dla doświadczonej żeglarskiej pary, która nie chce wybierać między szybką żeglugą oceaniczną a komfortowym, całorocznym życiem na pokładzie w każdych warunkach pogodowych. Choć jego stopień skomplikowania i rzadkość występowania wymagają starannej konserwacji i solidnego budżetu remontowego, nagrodą jest niezwykle dzielny, wyjątkowo bezpieczny i przyciągający wzrok jacht, który pozostaje punktem odniesienia w klasie decksaloon.
Zalety:
- Szybki i świetnie zrównoważony kadłub zdolny do bezproblemowych 200-milowych przebiegów dobowych
- Wysokiej klasy szwedzka konstrukcja z formowanym próżniowo rdzeniem Divinycell i dziobem wzmocnionym Kevlarem
- Prawdziwa 360-stopniowa widoczność z bezpiecznego, suchego podniesionego salonu
- Doskonałe scentralizowanie masy dzięki umieszczeniu ciężkich urządzeń nisko na śródokręciu
- Wybitna przestrzeń bagażowa na pokładzie, w tym wodoszczelny dziobowy luk na żagle (1)
Wady:
- Duże skomplikowanie mechaniczne i elektryczne wymaga skrupulatnej konserwacji
- Wielkie okna pokładówki są podatne na przecieki spowodowane rozszerzalnością termiczną, jeśli nie są okresowo uszczelniane na nowo
- Bardzo ograniczona dostępność na rynku wtórnym ze względu na wyprodukowanie zaledwie 25 kadłubów
- Dostęp do głównego silnika pod podłogą salonu jest bardziej ograniczony niż w przypadku dedykowanej maszynowni, do której można wejść (1)
