Tasarım Amacı ve Konsepti
Scheel 45'in temel misyonu, uzun süreli seyir yapan çiftler ve aileler için güvenli, lüks ve son derece yaşanabilir bir açık deniz evi sunmaktı. Henry Scheel, gövde inşasında Airex dolgulu fiberglas kullanarak yapısal bütünlüğe ve ısı yalıtımına öncelik verdi. 1970'lerin ortaları için oldukça ileri bir teknoloji olan bu dolgu malzemesi; olağanüstü bir mukavemet-ağırlık oranı sunmanın yanı sıra mükemmel ses ve ısı yalıtımı sağlayarak iç mekanın kuru, sessiz ve rutubetsiz kalmasını mümkün kılıyordu. Görsel olarak tekne, geleneksel kaşık baş bodoslaması, hafifçe yükselen şiyer hattı ve orta havuzluklu yüksek kasarasını başarıyla gizleyen dengeli baş-kıç çıkıntılarıyla su üzerinde klasik bir profil çizer.
Tamboçtan aşağı adım attığınızda, iç mekanın sunduğu muazzam hacim kendisini hemen hissettirir. Her noktasında 1,93 metre (6 fit 4 inç) iç yükseklik sunan yerleşim planı, yüksek kaliteli özel ahşap işçiliği ve detaylarıyla son derece ferah ve adeta ev konforunda bir his uyandırır. Salonda, bir muhribin köprüüstünü andıran ve tam boy kağıt haritaların serilmesine imkan tanıyan devasa bir harita masası yer alır. Kuzine, çift girişli özel bir buzdolabı düzenine sahiptir ve tekne yattığında dahi güvenle yemek hazırlanabilecek şekilde tasarlanmıştır. Kıç tarafa doğru ilerlerken geçişli koridor üzerinde, ayakta girilebilen bir jeneratör bölmesi ve makinelere benzersiz, sıkışık olmayan bir erişim sunan, yine ayakta girilebilen özel bir makine dairesi bulunur. Kıçtaki armatör kamarası oldukça sıra dışıdır; doğrudan kıç aynalıktaki ikinci, küçük bir kıç havuzluğa açılan özel bir kıç tamboç kapısına sahiptir. Bu sayede kaptan, ana salondan geçmek veya ana orta havuzluğa tırmanmak zorunda kalmadan doğrudan yukarı çıkıp dışarıdaki koşulları kontrol edebilir. Master süitin lüksünü tamamlayan banyoda oturmalı bir küvet ve duş düzeni yer alır ki bu, kırk beş fitlik bir yelkenli tekne için nadir görülen bir konfordur.
Varyasyonlar ve Konfigürasyonlar
Henry Scheel, gemi inşa çevrelerinde en çok, sığ su çekimli seyirler için tasarladığı ve kaldırma kuvveti üretmek üzere salmanın altında yuvarlatılmış, dışa doğru genişleyen kanatçıkların bulunduğu patentli "Scheel salma" (Scheel Keel) tasarımıyla tanınsa da, Rockland'da inşa edilen orijinal Scheel 45'lerde son derece kullanışlı bir hareketli salma (centerboard) konfigürasyonu kullanılmıştır. Bu tasarım, salma yukarıdayken teknenin sadece 1,47 metre (4 fit 10 inç) su çekimiyle Bahamalar gibi sığ sularda rahatça seyretmesini sağlarken, salma indirildiğinde mükemmel bir orsa performansı sunuyordu.
Arma planı öncelikli olarak ketch şeklinde tasarlanmıştı; bu sayede toplam yelken alanı, büyük ve yüksek yüklü vinçlere ihtiyaç duyulmadan bir çiftin kolayca yönetebileceği daha küçük, daha idare edilebilir parçalara bölünmüştü. Birçok donatan, baş üçgeni kotra (cutter) olarak donatmayı tercih ederek, sert havalarda mükemmel yelken kombinasyonları sunan çok yönlü üç parçalı bir ketch-cutter arma planı oluşturdu. Maine'deki altı adet özel yapım teknenin ardından, tasarımın kalıpları ve hakları Morgan Yachts firmasının ana şirketi olan Thor Industries'e satıldı. Morgan, bu gövde formunu oldukça başarılı seri üretim modellerine dönüştürdü; önce Morgan 45 (genellikle 45-2 veya 452 ketch olarak adlandırılır) olarak piyasaya sürdü, ardından güverte ve iç mekanı The Moorings gibi charter firmalarının ihtiyaçlarına göre uyarlayarak tasarımı popüler Morgan 461 ve 462 modellerine evriltti. Bu sonraki seri üretim versiyonlarında, karmaşık hareketli salma sistemi yerine sabit ve modifiye edilmiş bir uzun salma tercih edildi; dolgulu gövde yapısı ise yerini masif fiberglas laminatlara bırakarak, orijinal tasarımın özel işçiliğini sağlam bir sadelik uğruna feda etti.
Yelken Performansı ve Kullanım
Su üzerinde Scheel 45, klasik bir açık deniz gezi teknesinden beklenen öngörülebilir ve konforlu davranışları sergiler. 30.000 poundluk (yaklaşık 13,6 ton) deplasmanı ve yüzde 36,67'lik balast-deplasman oranı ile tekne son derece serttir ve yüksek stabiliteye sahiptir. Yaklaşık on bir bin pound (yaklaşık 5 ton) balast taşıyan tekne, sert rüzgarlarda yelkenlerini mükemmel şekilde taşır ve yatışa karşı güven veren bir direnç gösterir. Bu yüksek stabilite derecesi, 1,78'lik alabora direnci (CSF) oranına da yansımaktadır; bu değer, gövde formunun son derece dengeli olduğunu ve ağır okyanus koşullarına mükemmel uyum sağladığını gösterir.
34,23'lük konfor oranı, teknenin dalgalı denizlerdeki hareket karakterini doğrudan ortaya koyar. Dalgalı kıyı denizlerini ve okyanus soluganlarını kolayca göğüsleyen ağır ve dengeli bir sürüş hissi sunarak uzun geçişlerde mürettebat yorgunluğunu azaltan yumuşak bir seyir sağlar. 221,49'luk deplasman-boy (D/L) oranı, onu kesin bir şekilde orta-ağır deplasman kategorisine yerleştirir ve kendi havasını bulduğunda saygın geçiş hızlarına ulaşmasını sağlar. Bununla birlikte, 12,16'lık yelken alanı-deplasman (SA/D) oranı nedeniyle Scheel 45 hafif rüzgarlarda hantal kalır. Hafif havalarda, ağır gövdenin iyi bir ilerleme kaydedebilmesi için büyük bir apaz yelkenine veya güvenilir seksen beygirlik Ford Lehman dizel motorunun desteğine ihtiyaç duyulur.
Yelken altında, modifiye edilmiş uzun salma ve skegli dümen sistemi mükemmel bir rota tutuşu sağlar; bu yönsel kararlılık, teknenin dümenden veya otopilottan minimum müdahaleyle rotasını korumasına imkan tanır. Bu rota tutma kabiliyeti okyanus geçişlerinde bir lütuf olsa da dar alanlarda bazı zorlukları beraberinde getirir. Uzun salma ve geniş ıslak alan, geniş bir dönüş yarıçapına neden olur ve bu da kalabalık marinalarda manevra yapmayı zorlaştırabilir. Bu nedenle, birçok modern donatan yanaşma manevralarına yardımcı olması için teknelerine baş pervanesi taktırmıştır.
Piyasa Durumu ve Ekonomik Analiz
Orijinal Maine yapımı Scheel 45, Scheel Yachts tarafından sadece altı adet üretildiği için broker ilanlarında nadiren rastlanan bir modeldir. Sınırlı üretimleri, olağanüstü inşa kaliteleri ve Henry Scheel ile olan tarihi bağları nedeniyle bu özel üretim gövdeler, klasik deniz tasarımına değer veren ve bunun için arayışa girmeye hazır denizciler tarafından oldukça rağbet görmektedir. Yeni seri üretim gezi teknelerine kıyasla nispeten makul bir satın alma fiyatı karşılığında muazzam bir yaşama alanı ve açık deniz kabiliyeti sunarak klasik, değerli gezi tekneleri olarak el değiştirirler.
Ancak potansiyel alıcılar, satın alma sürecine refit (yenileme) bütçesini net bir şekilde görerek yaklaşmalıdır. Yapısal fiberglas gövdeler son derece dayanıklı olsa da, 1970'lerin ortalarında inşa edilmiş bir teknenin üzerindeki sistemler, eğer daha önce tamamen yenilenmemişlerse, muhtemelen kullanım ömürlerinin sonuna gelmiştir. Elektrik tesisatının yenilenmesi, motor rektifiyesi, arma değişimi ve tank onarımları, teknenin ilk satın alma maliyetini kolayca aşabilir. Kapsamlı bir restorasyona zaman ve sermaye yatırmaya istekli bir donatan için Scheel 45, modern muadillerinin çok daha azına, son derece tatminkar, sağlam ve özel yapım kalitesinde bir açık deniz yelkenlisine sahip olma fırsatı sunar.
Bilinen Kronik Sorunlar ve Çözümler
Bir Scheel 45 almayı düşünenler için yaşa bağlı bazı özel sorunlar, dikkatli bir inceleme ve proaktif çözümler gerektirir. Hareketli salma (centerboard) mekanizması birincil odak noktasıdır. Onlarca yıllık kullanımın ardından salma kasası, pivot milleri ve kaldırma telleri aşınmaya, galvanik korozyona ve kekamoz bağlamaya meyillidir. İhmal edilirse salma, yukarıda veya aşağıda sıkışabilir; bu durumda salma braketlerini ve tel sistemlerini sökmek, incelemek ve yeniden tasarlamak için teknenin karaya çekilmesi gerekir.
Güverte de titizlikle incelenmesi gereken bir diğer alandır. Gövde Airex dolgu ile yalıtılmış olsa da, güverte yapısında genellikle balsa veya kontrplak dolgu kullanılmıştır; bu dolgular, donanım bağlantılarındaki sızdırmazlık elemanları bozulduğunda bölgesel su sızıntılarına ve çürümeye maruz kalabilir. Güvertedeki geniş tik regalalara ve çarmıh ayağı geçişlerine özellikle dikkat edilmelidir; zira buralar, güverte laminatına sızan ve fark edilmesi zor olan yavaş sızıntıların yaygın kaynaklarıdır.
Ayrıca, orijinal alüminyum yakıt ve tatlı su tankları, özellikle sintine suyuna veya yakıt kirliliğine maruz kalmışlarsa, karıncalanma ve çatlak korozyonuna karşı hassastır. Bu tankların değiştirilmesi, genellikle mobilyaların kesilmesini gerektiren büyük bir iştir; ancak ayakta girilebilen makine dairesi tasarımı, mekanik erişimi bu boyuttaki diğer teknelere kıyasla önemli ölçüde kolaylaştırmaktadır. Donatanların genellikle karmaşık bir labirent olarak nitelendirdiği elektrik sistemi, genellikle onlarca yıllık amatörce yapılmış değişiklik ve eklemelerden muzdariptir. Olası güvenlik tehlikelerini ortadan kaldırmak için modern marin tipi kablolarla komple bir elektrik tesisatı yenilemesi ve basitleştirilmiş bir dağıtım paneli şiddetle tavsiye edilir.
Modernizasyon ve Donanım Güncellemeleri
Günümüzdeki donatanlar, teknenin sunduğu geniş iç hacimden yararlanarak gerçekleştirdikleri büyük sistem yenilemeleriyle Scheel 45'e başarıyla yeni bir soluk getirmektedir. Popüler bir güncelleme, büyük lityum demir fosfat akü bankalarına geçiştir. Orijinal ayakta girilebilen jeneratör odası; modern akü yönetim sistemlerini, yüksek çıkışlı invertörleri ve solar şarj kontrol cihazlarını kurmak için mükemmel ve iyi havalandırılan bir alan sunar; böylece denizciler, sürekli bir yardımcı jeneratöre bağımlı kalmadan buzdolabını ve hatta klimayı çalıştırabilirler.
Şaft ve pervane sistemi de modernizasyon için yaygın bir hedeftir. Seksen beygirlik Ford Lehman efsanevi, uzun ömürlü bir motor olsa da bazı donatanlar büyük refitler sırasında daha modern, daha sessiz ve yakıt tasarruflu motorları tercih etmektedir. Bu süreç aynı zamanda pervane şaftı salmastra kutusunu ele almak için de ideal bir zamandır; birçok donatan sintineyi tamamen kuru tutmak için modern damlatmaz şaft keçelerine geçiş yapmaktadır.
Dar alanlarda manevra kabiliyetini artırmak amacıyla tünel tipi güçlü bir baş pervanesi eklemek, standart bir modernizasyon projesi haline gelmiş ve teknenin dar marina rıhtımlarındaki kullanımını tamamen kolaylaştırmıştır. Güverte altında ise bazı denizciler, master banyodaki orijinal oturmalı küveti kaldırarak bu değerli alanı daha kullanışlı, kuru bir duşakabine dönüştürmeyi veya master kamara geçiş yolunun bir kısmını özel bir ev-ofis ya da elektronik çalışma istasyonu haline getirmeyi tercih etmektedir.
Karar
Scheel 45; 1970'lerin romantik estetiğini, son derece ileri görüşlü bir iç yerleşim planıyla harmanlayan klasik, ağır hizmet tipi bir gezi yelkenlisidir. Lüks master süiti, ayakta girilebilen mekanik alanları ve denizci gövde yapısı, onu uzun süreli teknede yaşam ve uzun mesafe seyirleri için olağanüstü bir platform haline getirir. Hafif rüzgar yelken performansına veya marinalara zahmetsizce yanaşmaya öncelik verenler için uygun bir tekne olmasa da, her demir yerinde saygı uyandıran, kaya gibi sağlam bir açık deniz yolcusudur.
Avantajları
- Mükemmel ısı ve ses yalıtımı sağlayan Airex dolgulu gövde yapısıyla sağlam ve yüksek kaliteli inşa kalitesi.
- 1,93 metre iç yükseklik, ayakta girilebilen makine dairesi ve ayakta girilebilen jeneratör bölmesi ile eşsiz iç hacim.
- Küvetli bir banyoya ve doğrudan kıçtaki ikinci havuzluğa açılan özel bir kıç tamboçuna sahip benzersiz armatör kamarası düzeni.
- Ağır açık deniz havalarında yumuşak bir seyir sağlayan, mükemmel konfor oranına sahip son derece dengeli ve denizci yapı.
- Kullanışlı hareketli salma tasarımı sayesinde çok yönlü, sığ su çekimi kabiliyeti.
Dezavantajları
- Hafif rüzgarlarda oldukça yetersiz kalan yelken performansı; hafif havalarda motor çalıştırmayı veya büyük apaz yelkenleri kullanmayı gerektirir.
- Uzun salma nedeniyle geniş dönüş yarıçapı ve dar alanlarda zor manevra kabiliyeti.
- Son derece sınırlı üretim miktarı nedeniyle, orijinal Scheel yapımı modelleri ikinci el piyasasında bulmanın oldukça zor olması.
- Önceki donatanlar tarafından ele alınmamışsa, kapsamlı bir elektrik tesisatı yenilemesi ve tank değişimi gerektirme olasılığının son derece yüksek olması.
- Özenle bakılmadığı takdirde sızıntı yapmaya meyilli, geniş regalalar da dahil olmak üzere yüksek bakım gerektiren dış tik detaylar.
