Ontwerp en vroege geschiedenis
Sailfish als handelsnaam voor een zwaardboot verscheen in 1945, en het ontwerp was het werk van Alcort, Inc., een bedrijf waarvan de naam werd gedeeld door de oprichters Alex Bryan en Cortlandt Heyniger. Vroege boten werden aangeboden als bouwplannen voor de doe-het-zelver in de achtertuin of als volledig gemonteerde boten uit de Alcort-werf. In die eerste jaren bouwde een doe-het-zelver elk onderdeel zelf, draaide beslag uit rauw materiaal en naaide zelfs het zeil. Boten gebouwd bij de werf kregen daarentegen een zeil via Old Town Canoe Co. van Ratsey & Lapthorn; Alcort liet deze zeilmaker later een specifiek zeil voor de Sailfish produceren en bleef tot 1979 hun leverancier. Niet lang na de introductie breidde het bedrijf zijn bereik uit met een bouwpakket dat bestond uit voor-gezaagde delen, zeil en beslag.
Constructie en modellen
De lijn omvatte twee lengtes: de 11' 7½" Standard Sailfish en de 13' 7" Super Sailfish. Houten rompen werden beplankt met A-A Douglas-fir multiplex of Harborite maritiem multiplex, waarbij laatstgenoemde een multiplex met een kunststof oppervlak was dat werd ontwikkeld als verbetering op gewoon multiplex. In 1959 bracht Alcort het concept van een holle romp verder met de polyester Super Sailfish, genaamd de MK-II, die het populairste model werd en waaraan de meeste zeilers simpelweg de naam "Sailfish" associëren. De MK-II kreeg een aluminium mast en rondhouten, en het dek was verkrijgbaar in rood, wit, blauw, groen en geel, met een vijfpanelig Dacron zeil in wisselende kleuren om bij te passen. Die extra inch aan lengte (13' 8") kwam door het samenvoegen van het dek en het onderwaterschip in één doorlopende flens. Alcort stopte kort na de introductie van de polyester boot met de af fabriek gebouwde houten modellen.
Tuigage en zeileigenschappen
De Sailfish heeft een ondiep stekende romp waar men rechtop op zit, met een kenmerkend laaggetuigd latijnzeil op een onverstaagde mast, wat hem een robuuste uitstraling geeft in vergelijking met moderne boten met een bermuda-tuigage. Dat latijnzeiltuig verschuift het voordeel naar licht weer en geeft ook goede eigenschappen voor ruime windse koersen. Met slechts twee lijnen van staand want en het latijnzeil was het een van de gemakkelijkste boten om de basisprincipes van te leren. De vroege rondhouten waren gemaakt van Sitka-spruce met zijden zeilen; historische foto's laten zeilen zien met wel tien panelen en kleine zalingen, vastgebonden met een marlijnsluiting in plaats van latere kunststof clips. In de late jaren 50 konden kopers kiezen uit nylon of Dacron in rood of blauw naast wit. Een gepatenteerd roermechanisme zette het roerblad automatisch horizontaal bij het aanlanden op het strand. (1)
Accommodatie en gebruik
Er zijn geen hutten of kooien; de Sailfish is een zittend zwaardboot met een minimaal vrijboord. Dat lage vrijboord oplevert de bijnaam "natte boot", omdat de zeiler vaak wordt bespat door het buiswater dat over het water beweegt. Het is een eenmans-trainer en dagboot in plaats van een toerzeiler, en die eenvoud is precies het punt.
Bekende problemen en latere wijzigingen
Er veranderde weinig in de zes jaar na de MK-II, met uitzondering van een herontwerp van het roerblad in 1972 naar het gestroomlijnde Sunfish-profiel; het bronzen roerbeslag van de stervende Sailfish bleef zoals voorheen, terwijl de Sunfish nieuwe beslag kreeg. AMF kocht Alcort in 1969, behield de naam voor de bootdivisie en stopte de Sailfish in 1975.
Het oordeel
De Sailfish is een pure uitdrukking van eenvoud om te leren zeilen: een latijngetuigd zwaardboot waarvan het gedrag bij licht weer en voor de wind, de tweedraads tuigage en het automatische droogvallende roer ervan een maatstaf hebben gemaakt voor lesboten. De houten en polyester varianten vormen een duidelijke overgang van achtertuin-kits tot in serie gebouwde boten met gekleurd laminaat.
Pluspunten
- Onverstaagde latijnzeiltuigage met een tweedraads systeem, ideaal voor beginners
- Sterke prestaties bij licht weer en voor de wind voor een zwaardboot
- Gepatenteerde roerontgrendeling maakt droogvallen eenvoudig
- Beschikbaar als tekeningen, bouwpakket of geassembleerde boot gedurende de vroege productieperiode
Minpunten
- Minimaal vrijboord houdt de zeiler nat in de buiswateren
- Bronzen roerbeslag is niet vernieuwd toen het roerblad in 1972 werd gerevormd
- Geen accommodatie; strikt een zittende dagboot
