Ontwerpfilosofie en doelstelling
De basismissie van de MRCB 37 was om toerzeilers de ultieme vrijheid te bieden: het vermogen om grote afstanden onder zeil af te leggen wanneer de wind gunstig was, en om stormen te ontlopen of voor het donker de haven te bereiken met snelheden die passen bij een volwaardige motorboot. Dit plaatste de MRCB 37 in een categorie die ver afstond van de trage, zware motorkruisers uit die tijd, evenals de tweeslachtige trailerbare zeilboten uit latere decennia. Om dit te bereiken, ontwierpen Anderson en Baker een romp die zich fysiek kon aanpassen aan de vaarmodus. Het ontwerp van de boot hing af van een hydraulisch systeem met kleppen voor een "variabele rompvorm" bij de spiegel. Onder zeil werden deze kleppen ingetrokken, waardoor de romp een klassieke ronde zeeg behield die het water gemakkelijk losliet en de weerstand minimaliseerde. Op de motor drukten hydraulische cilinders deze kleppen naar beneden, waardoor het achterschip vlakker werd om een planerend oppervlak te creëren dat voorkwam dat de spiegel zich bij volgas ingroef. (1, 2)
Het interieur van de MRCB 37 weerspiegelde zijn hoogwaardige Britse afkomst. Gebouwd voor langdurig comfort tijdens het toervaren, bood de indeling van de kajuit zeven slaapplaatsen, een functionele kombuis en een toilet, allemaal afgewerkt met rijk houten interieurbouw. In tegenstelling to het sobere, utilitaire interieur van wedstrijdjachten uit die tijd, behield de MRCB 37 een warme, traditionele uitstraling. Bovendien werd het dek geconstrueerd als een polyester sandwich met een balsa kern. Deze technische keuze was specifiek bedoeld om het binnenklimaat te verbeteren; de dubbelwandige constructie diende als een effectieve thermische barrière die de kajuit isoleerde tegen koud water en condensatieproblemen, die destijds veel voorkwamen bij massief polyester jachten in noordelijke klimaten, drastisch verminderde. (3)
Varianten en configuraties
Gezien het zeer gespecialiseerde karakter en de micro-productieserie kende de MRCB 37 geen breed scala aan fabrieksopties, maar de standaardconfiguratie zat boordevol unieke ontwerpdetails. De tuigage was een fractionele sloop, een lay-out die prioriteit gaf aan een zeer hanteerbaar zeilplan. Door gebruik te maken van een kleinere, zelfkerende fok zorgden de ontwerpers ervoor dat een kleine bemanning het jacht gemakkelijk onder zeil kon hanteren.
De kielconfiguratie was een innovatieve combinatie van een ondiepe kiel met midzwaard, vaak omschreven als een hybride vleugelkiel. Dit ontwerp bestond uit een vaste, ondiepe vleugelvin waarin een zwaar, intrekbaar midzwaard was ondergebracht. Met het midzwaard volledig ingetrokken had de boot een verbazingwekkend geringe diepgang van minder dan twee voet, waardoor hij smalle geulen kon invaren, door kanalen kon navigeren en droog kon vallen in getijdenhavens. Volledig neergelaten vergrootte het midzwaard de diepgang tot iets meer dan zeven voet, wat de nodige zijdelingse weerstand en lift bood die vereist zijn om efficiënt hoog aan de wind te varen.
Het meest bepalende mechanische kenmerk was het voortstuwingssysteem. De boot was uitgerust met een 165 pk sterke Volvo Penta AQD40 turbodieselmotor, gekoppeld aan een op maat gemaakte, intrekbare hekaandrijving. Tijdens het zeilen werd het staartstuk elektronisch omhooggehaald met een hydraulische pomp, waarna de rompopening werd afgesloten met vlaksluitende deuren om weerstand te elimineren. Op de motor werd het staartstuk in het water neergelaten, uitgerust met contraroterende schroeven die ontworpen waren om het enorme koppel van de motor efficiënt om te zetten in voorwaartse stuwkracht.
Zeileigenschappen en weggedrag
Op het water is de MRCB 37 een studie in dualiteit, en de berekende bootspecificaties verklaren precies hoe hij zich in beide vaarmodi gedraagt. Onder zeil heeft de boot een waterverplaatsing van 9.408 pond, wat uitzonderlijk licht is voor een 37-voets toerjacht. In combinatie met een verplaatsing-lengteverhouding (D/L) van 118,7 valt het schip in de categorie van ultralichte waterverplaatsers. Dit lage gewicht zorgt voor een snelle acceleratie en zorgt ervoor dat de romp snel reageert op vlagen. Met een zeiloppervlak-verplaatsingsverhouding (SA/D) van 15,08 is het zeilplan echter relatief conservatief. Dit houdt de boot gemakkelijk hanteerbaar en voorkomt dat hij te snel overtuigd raakt, hoewel hij afhankelijk is van ruimewindse zeilen zoals gennakers of Code Zero's om bij lichte wind hoge snelheden te behouden.
De stabiliteitskenmerken van de boot worden bepaald door de ballast-verplaatsingsverhouding (B/D) van 23,81 procent. Deze relatief lage ballastverhouding betekent dat de boot sterk leunt op de vormstabiliteit die wordt ontleend aan zijn royale breedte van 12,08 voet. Bijgevolg is de kapseiscoëfficiënt 2,29, wat duidt op een rompvorm die breed en stabiel is in matige omstandigheden, maar die actief zeemanschap en tijdig reven vereist bij harde wind om de helling te beheersen. In golven vertaalt de comfortverhouding van 15,45 zich in een levendig en bewegelijk gedrag. In plaats van door de golven heen te ploegen zoals een zware, langkielige toerzeiler, heeft de licht waterverplaatsende romp de neiging om eroverheen te rijden, een sensatie die dichter in de buurt komt van moderne sportieve multihulls of lichte sporttoerers.
De echte magie gebeurt wanneer de zeilen zijn opgerold en de motor wordt gestart. Zodra de Volvo Penta diesel loopt, het staartstuk is neergelaten en de spiegelkleppen zijn uitgezet, transformeert de boot van een waterverplaatsende zeilromp in een planerend vaartuig. De 165 pk sterke motor, geholpen door de vlakke geometrie van het achterschip, tilt de 37-voeter met succes in plané, waarbij topsnelheden van bijna 18 tot 20 knopen worden bereikt. Deze overgang verloopt soepel en de boot vaart met verrassend weinig trimhoek (boegomhoogte) dankzij de lift die wordt gegenereerd door de hydraulische spiegelkleppen. (1)
Marktbeeld en exploitatie
Het vinden van een MRCB 37 op de tweedehandsmarkt is tegenwoordig een uiterst zeldzame gebeurtenis. Met slechts een handvol geproduceerde rompen zijn deze boten in feite verzamelaarsobjecten die van eigenaar wisselen via particuliere netwerken of gespecialiseerde advertenties, in plaats van de reguliere makelaardij. Als ze al verschijnen, volgen ze niet de standaard waardecurves; in plaats daarvan is hun waarde sterk afhankelijk van de werking van hun zeer complexe mechanische en hydraulische systemen.
Voor een potentiële koper zijn de kosten van het bezit van een MRCB 37 nauw verbonden met refit- en onderhoudskosten. Waar een standaard 37-voets seriebouwzeilboot uit de jaren 80 kan worden onderhouden met universele onderdelen, vereist de MRCB 37 gespecialiseerde mechanische ondersteuning. Het reviseren van de op maat gemaakte hydraulische systemen die de planeerkleppen en het intrekbare staartstuk bedienen, kan gemakkelijk de kosten van een standaard hulpmotorvervanging overstijgen. Om deze reden spreekt de boot een zeer specifieke niche aan: ervaren zeilers met een voorliefde voor klassieke Britse maritieme innovatie die bereid zijn om een complexe hybride aandrijflijn te onderhouden.
Bekende problemen en triage
De belangrijkste technische kwetsbaarheid van de MRCB 37 ligt in zijn grootste innovatie: de intrekbare voortstuwing en de systemen voor rompvorming. De elektro-hydraulische pompen en cilinders die verantwoordelijk zijn voor het ophalen van het Volvo Penta staartstuk en het uitzetten van de spiegelkleppen, werken in een zeer corrosieve maritieme omgeving. Na verloop van decennia kan slijtage van de afdichtingen leiden tot lekkage van hydraulische vloeistof of, erger nog, het binnendringen van zout water in de hydraulische cilinders. Regelmatige druktests van de hydraulische circuits, het vervangen van oude slangen door moderne synthetische alternatieven en het nauwgezet onderhouden van de opofferingsanodes op het staartstuk zijn verplichte triage-routines.
Het intrekbare aandrijfsysteem is ook afhankelijk van een deurensysteem dat de rompopening onder water afsluit. Als deze deuren niet goed sluiten wanneer de aandrijving is ingetrokken, kunnen ze onder zeil aanzienlijke weerstand en turbulentie veroorzaken, of aangroei en vuil vasthouden. Eigenaren moeten de uitlijning van deze deuren en de staat van hun mechanische overbrengingen inspecteren tijdens routineuze hellingbeurten.
Structureel is het sandwichdek met balsa kern een bekend aandachtspunt dat zorgvuldige controle vereist. Na meer dan veertig jaar dienst kan vocht de dekfittingen, scepters en puttingijzers hebben aangetast. Als er water door de polyesterhuid dringt en de balsa kern bereikt, kan rot zich verspreiden, wat leidt tot zachte plekken en een aangetaste structurele sterkte. Triage bestaat uit het gebruik van een vochtmeter om eventuele natte plekken in kaart te brengen, gevolgd door plaatselijk herstel met moderne gesloten-cel schuimkern of maritiem multiplex, en het opnieuw monteren en afdichten van alle dekbeslag met hoogwaardige maritieme kitten.
Het oordeel
De MRCB 37 blijft een van de meest intrigerende "wat-als"-ontwerpen in de moderne jachtbouwgeschiedenis. Door het werk van een briljante jachtarchitect te combineren met de expertise in polyesterbouw van Halmatic, creëerde MRCB Developments een boot die echt de grenzen van hybride maritieme voortstuwing verlegde. Hoewel het model nooit een groot commercieel succes werd vanwege de hoge productiekosten en mechanische complexiteit, bewees het dat een zeilboot met bijna 20 knopen kon planeren zonder zijn waardigheid onder zeil volledig te verliezen. Voor de moderne liefhebber is het een fascinerend stuk varend erfgoed dat een unieke combinatie biedt van veelzijdigheid door de geringe diepgang, snel varen op de motor en sportief zeilen. (1)
Pluspunten:
- Revolutionaire variabele rompvorm maakt echte planeersnelheden op de motor mogelijk zonder de rompvorm onder zeil te benadelen.
- Kielontwerp met ondiepe vin en midzwaard biedt een ongelooflijk geringe diepgang van minder dan twee voet met het zwaard omhoog, ideaal voor kanalen en ondiepe ankerplaatsen.
- Lichtgewicht constructie en een lage verplaatsing-lengteverhouding zorgen voor responsieve, levendige prestaties onder zeil.
- Uitstekend geïsoleerde sandwichdekconstructie met balsa kern voorkomt condensatie in de kajuit in koudere klimaten. (1)
Minpunten:
- Hoge mechanische complexiteit door op maat gemaakte hydrauliek voor het staartstuk en de spiegelkleppen, wat het onderhoud veeleisend en duur maakt.
- Lage ballast-verplaatsingsverhouding en hoge kapseiscoëfficiënt maken de boot minder geschikt voor extreme zeereizen.
- Extreem zeldzaam schip met slechts een handvol gebouwde rompen, waardoor het vinden van onderdelen en advies van mede-eigenaren lastig is.
- Dekken met een balsa kern zijn gevoelig voor vochtinfiltratie en rot als het dekbeslag niet nauwgezet wordt onderhouden. (2)
