Ontwerp en constructie
De vlakke bodem van de Lemsteraak is zijn meest kenmerkende eigenschap: wedstrijdboten van dit type hebben een volledig vlakke bodem en een diepgang van slechts 38 centimeter, wat de reden is waarom zware zijzwaarden vereist zijn. De romp van Warber is altijd van staal, terwijl de klassenvoorschriften voorschrijven dat de mast, zijzwaarden en het roer van hout moeten zijn gemaakt. Dit is een beperking die zowel het uiterlijk als het onderhoud van de boot beïnvloedt. De ronde rompvorm boven de waterlijn verhult een romp die gemakkelijk te varen is, en de tumblehome helpt de zijzwaarden verticaal te werken en gemakkelijker tegen de romp te rusten wanneer ze zijn opgetrokken. De zijzwaarden zelf zijn diep, aerodynamisch van doorsnede, hol aan de binnenzijde en convex aan de buitenkant, en staan zelfs 4 graden naar binnen gericht om asymmetrische lift te leveren — een traditionele oplossing die lang voorafgaat aan moderne analyse. Het 400-kg zwaard aan lijzijde wordt in het water gelaten zodra er druk op de gigantische helmstok ontstaat. Eigenaren merken op dat de zijzwaarden over de gehele lengte 3,5 meter lang zijn, hoewel er slechts 1,5 meter ondergedompeld is. Het lage vrijboord achterin is een andere klassenkenmerk, en een luik op het voordek werd aan Warber toegevoegd puur om te voldoen aan de traditionele esthetische eisen van de klasse. (1)
Tuigage en handling
De tuigage is een schoolvoorbeeld van oud en nieuw. Lemsteraar-bouwers konden historisch gezien geen hoge masten maken, dus ze gebruikten een gaffelgrootzeil — gebogen voor aerodynamische redenen, en de klassenorganisatie handhaaft traditioneel verticaal gesneden zeilen, hoewel Warber in plaats daarvan extra harde, zwart gecoate Dacron zeilen gebruikt die met een gaffel en mastringen voor het grootzeil worden gehesen. Eigenaren wijzen op de hol uitgesneden mast en giek, en leggen uit dat er veel gewicht uit de tuigage is gehaald en in de ballast is gestopt, wat het zwaartepunt verlaagt. Het lopend want is van Dyneema met aramide bakstagen, gecombineerd met traditionele houten blokken en parrelbanden, en een hydraulische pomp is onder de op het dek geplaatste mast weggewerkt, zodat de bemanning gemakkelijk flink spanning kan zetten op de voorstag. Moderne Harken Radial lieren zijn schuin gemonteerd — een idee van eigenaar Dirk Blom om ze comfortabeler te laten bedienen. Onder zeil melden de ontwerpers van Warber dat ze met een loefwindhoek van 7,4 knopen hoog aan de wind kan zeilen, vergelijkbaar met moderne wedstrijdjachten, en dezelfde bron stelt dat deze boten veel meer zijdelingse kracht kunnen genereren dan normale monohulls. In een vergelijkende test tegen een X-Yachts X-40 vonden de testers Warber qua snelheid vergelijkbaar, ze loefden net zo hoog aan en waren even snel, maar verloren op manoeuvreerbaarheid. (1)
Accommodatie
De klassenvoorschriften vereisten dat Warber een interieur moest hebben, en wat daaruit voortkwam is simpel en minimalistisch, met een modern, sociaal daysailing-ontwerp met één grote salon, een kombuis en een natte cel. Dit is een wereld van verschil met de historische rol van de boot: in plaats van een vissersboot werd het type ontwikkeld als een zeewaardige viskotter om verse vis en mosselen zo snel mogelijk van de actieve vissersvloot naar de markten te transporteren. De minimalistische indeling dient de doelstellingen van wedstrijden en daysailing beter dan het luxe comfort van toervaren, en het lage vrijboord achterin houdt het profiel van de kajuit laag en beperkt de binnenruimte door de rompvorm.
Bekende problemen
De beperking van hout op staal is de centrale spanning in het onderhoud. De romp is altijd van staal, maar de mast, zijzwaarden en het roer moeten van hout zijn. Hierdoor vereisen de traditionele houten elementen het onderhoud van een klassieker, terwijl de romp de corrosierisico's van gelast staal draagt. De zware houten tuigage en het 400-kg zijzwaard oefenen flinke krachten uit op hun bevestigingen en op de rompstructuur waar ze gemonteerd zijn. De hydraulische pomp onder de op het dek geplaatste mast en de schuine lieren zijn moderne toevoegingen op een traditionele romp. Dit betekent dat elke toekomstige eigenaar zowel de houten componenten volgens de klassenvoorschriften als de geïntegreerde moderne systemen moet begrijpen. De zijzwaarden, 3,5 meter lang en slechts gedeeltelijk ondergedompeld, scharnieren tegen de romp aan en concentreren krachten op hun scharnier en de afdichting daarvan, wat een slijtagepunt is dat verschilt van een boot met een vaste kiel.
Het oordeel
Warber en haar klasse vertegenwoordigen een zeldzame synthese: een platbodemde, stalen Hollandse zijzwaardboot die door middel van CFD en moderne materialen in de tuigage tot een competitieve kracht is gemaakt, maar die door de klassenvoorschriften gebonden blijft aan traditionele houten masten en zwaarden. Ze is snel genoeg om qua tempo en hoogte aan een moderne wedstrijdboot met vinkiel te tippen, maar haar manoeuvreerbaarheid blijft achter bij die van een conventioneel jacht, en haar gemengde traditionele-modern systemen vereisen een eigenaar die zich op zijn gemak voelt in beide werelden.
Pluspunten
- Vlakke bodem en zijzwaarden zorgen voor een zeer geringe diepgang en prestaties bij harde wind die vergelijkbaar zijn met moderne jachten
- Door CFD geoptimaliseerde romp verbetert de stijfheid en vermindert de weerstand zonder dat dit ten koste gaat van de eigenschappen
- Licht houten mastframe met holle uitbouw verlaagt het zwaartepunt; moderne lieren en hydrauliek vergemakkelijken het bedienen
- Volgens klassenvoorschriften gebouwde houten zwaarden en masten behouden de traditionele karakteristieken
Minpunten
- Houten mast, zijzwaarden en roer op een stalen romp zorgen voor een onderhoudsgevoelige hybride constructie
- De krachten van de zijzwaarden en de tuigage concentreren zich op de scharnier- en bevestigingspunten
- manoeuvreerbaarheid is inferieur aan die van een vergelijkbare moderne monohull zoals de X-40
- Het minimalistische interieur beperkt de accommodatie tijdens het toeren in vergelijking met conventionele jachten
